۰۳
آبان

تاریخچه فرش دستباف

تاریخچه فرش دستباف

 

تاریخچه  فرش دستباف بیشتر به دوران صفویه باز می گردد. معروفترین فرش دستباف، فرش بهارستان واقع در کاخ تیسفون به دلیل شکوه و عظمتش در ادبیات اسلامی معروف شده است. با قدمت ترین فرش دستبافت، قالیچه ای آریایی با نقوش اصیل هخامنشی می باشد که در آرامگاه یخ زده یکی از پادشاهان سکایی در 80 کیلومتری مغولستان بیرونی یافت شده است و به قالی بازیرک معروف می باشد. هم اکنون استان آذربایجان شرقی صادرکننده 40 درصد از قالی های ایرانی است. بیشترین درصد صادرات فرش تاکنون به فرش دستبافت 65 رج ابریشمی اصفهان می باشد. شروع بافت فرش های کلاسیک مربوط به دوران صفویه است و در شهرهایی همچون اصفهان، تبریز، کاشان، کرمان، مشهد، یزد، جوشقان، هرات، استرآباد، قره باغ، شیروان و هرات گسترش یافت وطرح های ترنج در مرکز و لچک ها رواج پیدا کرد. صادرات فرش ایرانی به دست فتحعلی شاه و سپس بوسیله ناصر الدین شاه گسترش یافت و ایران را به بزرگترین صادر کننده فرش تبدیل کرد. از انواع قالی ها کلاسیک می توان فرش بختیاری، فرش فارس و فرش حریص را نام برد. طرح های معروف فرش های ایرانی، طرح های شاه عباسی، طرح های اسلیمی، طرح های اقتباسی، طرح های افشان، طرح های واگیره ای، طرح های بته جغه، طرح درختی، طرح ترکمن، طرح شکارگاهی، طرح قابی، طرح گل فرنگ، طرح خشتی، طرح گلدانی، طرح ماهی درهم، طرح محرابی و … می باشد که در ادامه به شرح معروف ترین آن ها می پردازیم.

انواع فرش از نظر سبک، فرش روستایی و فرش عشایری و از نظر بافت، تمام لول، نیم لول و فرش لول و از نظر جنس فرش، فرش پشمی، فرش تمام پشم، فرش چله پشم، فرش کرکی، فرش ابریشمی، فرش چله ابریشم، فرش گل ابریشم، فرش تمام ابریشم و فرش زربفت می باشد که از معروف ترین آن ها فرش زربفت بوده که تار و پود آن از طلا و نقره بافته شده است.

 

تاریخچه  فرش دستباف ایران

ایرانی از دیرباز علاقه زیادی به فرش داشته اند. همچنین در زمینه طراحی و نقشه های فرش بسیار تبحر داشتند. فرش های دستباف توسط بهترین بافنده ها بافته می شود که ذوق فراوانی دارند. فرش برای ایرانیان علاوه یک هنر خاص و ویژه می باشد که برای آن اهمیت زیادی قائل می شوند.

فرش دستباف ایرانی  از دیرباز معروف بوده است و بسیار مورد استفاده پادشاهان و خانواده سلطنتی بوده است تاریخ نگار گزنفنون یونانی در کتاب سیرت کوروش، در بین سال‌های ۴۳۰ تا ۳۴۵ پیش از میلاداینگونه نوشته است که ایرانیان باستان برای اینکه بسترشان نرم باشد قالیچه زیر آن می انداختند. ایرانیان تا به امروز برای نرم تر شدن محل نشیمنگاهشان از فرش دستبافت استفاده می کنند که البته امروزه بیشتر جنبه تزیینی و زیبایی دارد.

ویژگی های یک فرش دستبافت مرغوب

قالب های اصلی فرش دستباف ایرانی، خشتی، ترنج و افشان می باشد که طرح ترنج طرفداران زیادی در بین ایرانیان دارد. این طرح حاشیه هایی پهن در دورتا دور و طرح های دایره و بیضی در میانه دارد و این طرح برگرفته از معماری دوره اشکانیان می باشد.

ویژگی بعدی یک فرش دستباف مرغوب، اختلاف سایز در بالا و پایین فرش است که یک عیب حساب نمی شود بلکه یک نشانه است.

از راه های دیگر تشخیص فرش دستبافت ایرانی، تقارن رنگ در بخش های متقارن است. جهت بررسی بهتر آن را در مقابل نور طبیعی قرار داده و بایستی جهت خواب آن تیره تر به چشم آید و اشکال هندسی فرش نباید در قسمتی ناتمام مانده باشد.

و از ویژگی دیگر، پرز فرش است که باید درخشان و نرم باشد. در صورت اختلاف پرز انتهایی فرش با سطح آن، ممکن است با جوهر رنگ شده و پس از شستن رنگ پس می دهد.

فرش های دستباف تنها فرشی است که با رفت و آمد و پا خوردگی کیفیت و درخشش خود را از دست نمی دهد و این از ویژگی های منحصر به فرد فرش های دستباف می باشد.

از ویژگی های دیگر فرش دستباف ثبات رنگ آن می باشد. برای تست فرش دستبافت از فروشنده بخواهید یک دستمال نمدار به شما بدهد در صورتیکه رنگ نداد فرش اصل می باشد.

از ویژگی های منحصر به فرد دیگر فرش های دستباف این است که در تابستان سرد و در زمستان گرم می باشد. فرش های ماشینی بدلیل پلاستیک بکار رفته در آن فاقد این خاصیت می باشد.

الیاف بکار رفته در فرش های دستباف طبیعی بوده و برای افرادی که دچار بیماری آسم هستند و کودکان ضرری ندارد.

از دیگر ویژگی های فرش دستباف عمر طولانی این فرش ها می باشد. این فرش ها بدلیل مواد طبیعی بکار رفته در آن دارای ماندگاری زیادی می باشد.

 

انواع طرح فرش دستباف

انواع فرش دستباف ایرانی از نظر سبک، جنس، رنگ و طرح متفاوت است و انواع مختلفی دارد. فرش دستباف دارای طرح ها و نقش های متنوعی می باشد که توسط بهترین بافنده ها با بافتی ظریف بافته می شود از جمله طرح فرش ها از نظر جنس شامل:

فرش دستباف پشمی

فرش دستباف پشمی دارای تار و پود از جنس پنبه و پرز پشمی می باشد.

 

فرش تمام ابریشم

فرش ابریشم دارای پرز و چله ابریشم خالص می باشد.

 

فرش گل ابریشم

چله این نوع فرش ها معمولا از ابریشم بوده و دور حاشیه و نقش آن از ابریشم به جای پرز پشم استفاده می شود.

 

فرش دستباف کف ابریشم

در زمینه فرش های کف ابریشم از پرز ابریشمی به جای پرز پشمی استفاده می شود.

 

طرح اسلیمی

این طرح از تکرار نقوش اسلیمی بصورت منظم و نامنظم ایجاد می شود. از معروفترین طرح اسلیمی، اسلیمی دهان اژدها و انواع دیگر آن، اسلیمی بندی، اسلیمی کهکشانی، اسلیمی افشان، اسلیمی لچک و ترنج و … می باشد.

طرح های افشان

در این طرح تمامی گل و درخت و برگ بکار رفته در آن بصورت افشان و پراکنده می باشد و هیچ یک از گل و برگ ها قرینه نیستند. معروف ترین این طرح ها، افشان دست گل، افشان اسلیمی، افشان شاخه پیچ، افشان شاه عباسی و … می باشد.

 

طرح درختی

عناصر تشکیل دهنده این طرح، شاخ و برگ و بوته ها می باشد. و در برخی موارد در میان این برگ و بوته ها در قسمت بالا پرندگان و در قسمت پایین حیوانات وحشی در حال استراحت و چرا نیز دیده می شود.

 

طرح های ترکمن

این طرح ها در گروه نقوش هندسی قرار دارند و بصورت ذهنی بافته می شوند. از معروف ترین طرح های ترکمن می توان به طرح غزال گرا، آخال، قاشقی و … اشاره کرد.

 

طرح های خشتی

طرح این فرش ها لوزی های متعدد می باشد که داخل هر یک از این لوزی ها نقش نماهایی از قبیل بته، گلدان گل، درختانی مانند سرو و بید، شاخه گل، پرندگان و … ترسیم می شوند. طرح هر خانه با طرح خانه مجاور خود متفاوت می باشد. از معروفترین این طرح ها، قاب بختیاری، قاب قرآنی، قاب اسلیمی، قاب تصویری و … می باشد.

 

طرح ماهی در هم

طرح بکار رفته در این نوع، همان طور که از اسم آن مشخص است ماهی های درهم می باشد. از معروف ترین این طرح ها، ماهی فراهان، ماهی فراتی، ماهی کردستان، ماهی زنبوری و … می باشد.

 

طرح های هندسی

کلیه نقوش بکار رفته در این طرح اشکال هندسی می باشند. از معرف ترین این طرح ها، هندسی کف ساده، لچک و ترنج، جوشقان، هندسی قابی و … می باشد.

تاریخچه فرش دستباف

بهترین فرش دستباف ایران

همیشه در زمینه فرش دستباف سوالی که بوجود می آید این است که بهترین فرش دستباف ایران مال کدام شهر است؟ باید توجه داشته باشید که بهترین فرش دستباف فرشی می باشد که توسط بهتر بافنده توسط بهترین نخ  بافته شود همچنین نقشه آن نیز اهمیت دارد.

 بهترین فرش دستباف فرشی می باشد که دارای تقارن شکل و رنگ و همچنین دارای ، یکنواختی رنگ و اندازه و کلفتی پرز باشد توجه داشته باشید که اندازه فرش نباید بیش از دو سه سانتیمتر با اندازه استاندارد فرق داشته باشد، یکسان بودن فاصله ترنج تا لبه‌های فرشربسیار اهمیت دارد و باید نقش ها قرینه باشد. از جمله بهترین فرش دستباف ایرانی شامل:  فرش اصفهان و اطراف آن مانند نایین و کاشان می باشد. البته سایر شهر ها مانند تبریز نیز فرش های دستباف زیبایی دارد.

فرش دستباف از کجا بخرم

شهرهای زیادی در زمینه بافندگی فرش نقش دارند مثل: تبریز، اصفهان، نایین، کاشان، کرمان، همدان که همگی بهترین و ظریف ترین فرش های دستباف را به بازار ارائه می دهند. همانطور که می دانید  فرش ایرانی دارای طرح های زیادی می باشد شامل: لچک و ترنج  که از معروف ترین طرح ها در دنیا می باشند. طرح های شاه عباسی، گل بته ای، گل فرنگ، طرح خشتی، افشان، ترکمن، شکارگاه، درختی، مخراب، ماهی درهم و هندسی نیز بسیار پر طرفدار می باشد و معروفیت زیادی نیز دارند.گالری فرش پیوس یکی از بهترین گالری ها می باشد.

سوالی که همیشه ذهن همه را درگیر می کند این است که بهترین فرش دستباف را از کجا بخرم؟ در صورتی که به دنبال فرشی هستید که در شهر و یا منطقه ای که در آن ساکن هستید وجود ندارد شما می توانید به سایت گالری فرش پیوس مراجعه کنید و فرش مورد علاقه خود را انتختاب کنید و سپس با ما تماس بگیرید و فرش مورد نظر را سفارش دهید.

از جمله فرش های دستباف ایرانی که گالری پیوس در  زمینه فروش آن فعالیت دارد شامل: گلیم دستباف ایرانی، قالیچه دستباف تبریز، فرش دستباف مشهد می باشد.

تاریخچه فرش دستباف

Summary
User Rating
5 based on 1 votes
Service Type
فرش دستباف
Description
تاریخچه فرش دستباف